Nieuw filtersysteem ontlast medewerkers en het milieu

Het Catharina Ziekenhuis heeft op de intensive care een nieuw filtersysteem in gebruik genomen dat medicijnresten uit urine haalt. Dankzij deze relatief eenvoudige aanpassing hoeft er minder specifiek ziekenhuisafval te worden afgevoerd en verbrand. Tegelijkertijd vermindert het systeem het zware tilwerk voor verpleegkundigen en logistiek medewerkers.

Patiënten die op de intensive care liggen, krijgen vaak meerdere en krachtige medicijnen toegediend. Een deel van deze medicatie verlaat het lichaam via de urine, die met een katheter wordt opgevangen in een zak naast het bed. Voor patiënten verandert er door de nieuwe werkwijze niets. Achter de schermen ziet het proces er echter anders uit.

Medicijnresten bij de bron opvangen

Voorheen werden de volle urinezakken weggegooid in speciale WIVA-vaten voor risicovol ziekenhuisafval. Deze zware, plastic vaten moesten apart worden opgehaald, met vrachtwagens worden vervoerd en vervolgens bij hoge temperatuur worden verbrand. Daarbij werd vooral veel water vervoerd en verbrand, aangezien urine grotendeels uit water bestaat. Dat kost energie, veroorzaakt transportbewegingen en zorgt voor een aanzienlijke afvalstroom.

Verpleegkundigen legen de urinezakken nu in een bokaal, die vervolgens naar de spoelruimte wordt gebracht. Daar wordt de urine in een filtersysteem van het Nederlandse bedrijf Zereau gegoten. Het filter houdt medicijnresten vast, waarna de gefilterde urine veilig naar het riool kan worden afgevoerd.

Minder afval en minder zwaar tilwerk

De nieuwe werkwijze levert verschillende voordelen op. Doordat urine niet meer in grote afvalvaten hoeft te worden verzameld, ontstaat minder specifiek ziekenhuisafval. Ook zijn er minder plastic vaten, transportbewegingen en verbrandingscapaciteit nodig.

Daarnaast zorgt het systeem voor een praktische verbetering op de werkvloer. Volle WIVA-vaten kunnen flink zwaar worden. Verpleegkundigen moesten deze vaten naar een verzamelpunt brengen, waarna logistiek medewerkers ze verder afvoerden. Een groot deel van dat sjouwwerk komt door het filtersysteem te vervallen. Het filter wordt ongeveer eens per vier tot zes weken vervangen. Het bestaat uit plantaardige materialen in plaats van fossiele grondstoffen. Het frame waarin het filter zit, wordt schoongemaakt en opnieuw gebruikt. Daarmee is ook bij het ontwerp van het systeem rekening gehouden met hergebruik en een lagere milieubelasting.

Verandering in de dagelijkse routine

Hoewel de techniek relatief eenvoudig is, vraagt de invoering wel om een aanpassing van de dagelijkse werkwijze. Waar een urinezak voorheen direct op de patiëntenkamer kon worden weggegooid, moet de urine nu naar de spoelruimte worden gebracht. Daarom zijn onder meer de afdelingen hygiëne en infectiepreventie betrokken geweest bij de voorbereiding. Ook het Green Team van de intensive care speelde een belangrijke rol. IC-medewerkers Kim Dirckx en Amber Barents maakten zich binnen het ziekenhuis sterk voor de invoering van het systeem.

Het Catharina Ziekenhuis blijft volgen hoe de nieuwe aanpak in de praktijk functioneert. Ook wordt onderzocht of het filter op andere plekken kan worden ingezet, bijvoorbeeld voor urinepotjes die bij laboratoriumonderzoek worden gebruikt.

Kleine verandering, brede impact

De introductie van het urinefilter laat zien dat verduurzaming in de zorg niet altijd hoeft te beginnen met een grote technische verbouwing. Juist een gerichte verandering binnen een bestaand zorgproces kan op meerdere gebieden winst opleveren. De innovatie vermindert afval, transport, verbranding en fysieke belasting. Tegelijkertijd worden medicijnresten zo dicht mogelijk bij de bron opgevangen. Voor de patiënt blijft de zorg hetzelfde, maar voor medewerkers en het milieu kan het verschil aanzienlijk zijn.

Een kleine verandering achter de schermen, met positieve gevolgen voor zowel de zorg als de leefomgeving.

Bron: Catharina ziekenhuis